* آب زفتى و قيرى تعريف : آبى است كه از معدن قير يا زفت « 1 » به دست مىآيد . مزاج : مزاج آن گرم و خشك است . خواص : آشاميدنش بازكننده بسته‌ها ، گرم كننده بدن و سرخ كننده رنگ است . ضرر و اصلاح : مضر چشم و زخمهاست . باعث زخم روده و امراض گرم مىشود . مصلح آن غذاهاى تر و چرب ، صمغ عربى و گل ارمنى با لعابها و روغن بادام مىباشد . « 2 » * آب كبريتى تعريف : آبى است كه از معدن و زمين گوگردى بيرون مىآيد . مزاج : گرم و خشك ، خشك كننده و گرم كننده است . خواص : شستن بدن با آن نافع ورم كبد و طحال و درد آنها ، فلج ، رعشه ، سستى ، خارش ، لك و پيس ، قوبا ( جوشهاى عفونى ) ، كنده شدن پوست ، درد مفاصل و بادهاى سرد ، محل زخمهائى كه درندگان به وجود آورده‌اند ، كچلى و اگزما ، درد جگر ، رحم و زانو است . ضرر و اصلاح : چشم ، معده و روده را ضعيف مىكند و مصلح آن شورباى چرب و غذاهاى سرد و تر است . « 3 » * آب معدن و فلزات تعريف : آبى كه از معدن مس ، آهن ، سرب ، قلع ، و امثال اينها به دست مىآيد و مزاج هر كدام از آنها بر حسب معدن ، مشابه آن فلزات است . آب مس : كه آن را به عربى ماء النحاس گويند ، خواه از معدن به دست آيد و خواه مس سرخ شده را در آب خاموش كنند ، نافع فساد مزاج و كليه و قولنج ، جوش دهان و

--> ( 1 ) - هيدروكربورهاى جامد معدنى معروف به موميايى . ( 2 ) - همان ، ص 90 . ( 3 ) - همان .